Logolar


Galatasaray Spor Kulübü tarihinde kullanmış olduğu formalarda logolarını bulundurmaya son derece önem veren bir kurum olarak dikkatimizi çekiyor.Amatör ruh futbolunu oynadığımız 80ler sonuna kadar ülkemizdeki çoğu takımın formalarında logo bulunmamasına karşın Galatasaray'a ait en eski fotoğraflrda bile logolara raslamaktayız.Tabiki seneler içerisinde kulüp logolarımızda bazı değişiklikler oldu,yıldızlar eklendi,zaman içerisinde mücadele edilen organizasyon logoları yer almaya başladı kollarda.Forma tarihimizde önemli bir yeri oluşturan bu logoların Arşivimdeki örneklerini biraz incelemek istedim.

GALATASARAY LOGOLARI
Galatasaray deyince hepimizin aklına tek bir logo geliyor.Bu logo genel hatlarıyla aynı olmanın yanında kullanıldığı kuruma göre ufak detaylar ile farklılanıyor.Örneğin kulüp logosu daha ince hatlara sahipken lisenin kullandığı logo daha kalın hatlar ve daha simetrik bir S harfi içermekte.

Galatasaray Lisesi'nin web sayfasını ziyaret ettiğimiz takdirde bu logonun belirli kurallarla standartlaştırıldığını görüyoruz;

Galatasaray Ambleminin Matematiksel Tanımı

     Harflerin et kalınlığı esas olarak alınırsa ve bu kalınlığı "d" olarak tanımlarsak (*):
OO' = 4,4 dR3 = 2,8 dR6 = 2,4 d
R1 = 1,6 dR4 = 3,8 d
e = 0,133 d
R2 = 2,6 dR5 = 1,4 da = 45°

·R2 yarıçaplı daire ile, R5 yarıçaplı daireye J"J' ortak teğetin(Ñ1) çizimi:
OJ= 2,86 d       JJ' = 1,1915 d
·R1 yarıçaplı daire ile, R6 yarıçaplı daireye I"I' ortak teğetin(Ñ2) çizimi:
OI= 1,76 d       II' = 0,7332 d

Kulübün kullanmış olduğu logo ise Galatasaray Spor Kulübü tüzüğünün 1.kısım 2. maddesinde daha sade ve yoruma açık bir şekilde tasvir ediliyor;

KULÜBÜN RENKLERİ VE ALAMETİ FARİKASIMADDE 2: Kulübün renkleri sarı-kırmızı; alameti farikası Ek 1'de belirtilmiş olduğu gibi, kırmızı (G) içinde sarı (S) harfler ile kuruluş yılını gösteren  Siyah 1905 tarihi bulunan amblemdir.
Kulübün flaması Sarı-Kırmızı renkli bir üçgen biçiminde olup boyu uçkurluğunun iki katıdır. Flamada kırmızı üstte, sarı alttadır ve ortasında beyaz üzerine işlenmiş Kulübün alameti farikası vardır.

Buna benzer bir şekilde kulübün farklı branşları için özel logo tasarımları da kullanılmakta;


Yüzme ve Su sporları Şubesi                                   Binicilik Şubesi
Kürek Şubesi (Osmanlıca)
Kürek Şubesi

Logonun yaratılış hikayesine gelecek olursak bu herkesin malumu olan bilindik bir hikayeden ibaret.Bu hikayeyi galatasaray.org adesinden alıntı yaparak 550 okul numaralı Suat Başar'ın gözünden görecek olursak;

Yıl 1923… O yıl biz "cinquieme" da, yani lise 1'deydik. Arkadaşlarımızdan 74 Ayetullah Emin, sıra arkadaşı Şinasi (Şahingiray) ile birlikte her hafta "Kara Kedi" dergisini çıkarıyordu. Dergi, %90 nispetinde Ayet'in inci gibi el yazısı ile yazılırdı. Ayet, bir taraftan mecmuasının yazılarını temize çekerken, bir yandan da sahifelerini ve bilhassa kapak vazifesi gören ilk sahifesini süslerdi. Bir defasında bu kapakta hepimiz basit fakat zarif çizilmiş bir "Gayin-Sin" gördük. Kırmızı Gayın'ın içine sarı bir "Sin" oturtulmuştu. Hendesi çizgilerle ve muayyen ölçülerle resmedilmiş olan bu şekil, kulübümüzün, yalnız kulübün değil, bütün Galatasaraylılığın remzi olacaktı. Ama, her şeyden evvel bu şekli kulübün kongresine teklif etmek lazımdı. Bu teklifi kim yapacaktı? Tasarladığımız arkadaş çekingendi ve kongre günü yaklaşıyordu. Nihayet o gün geldi. 1923 yılında, bir gün mektebin resim sınıfında kalabalık bir kongre toplandı. Ne ateşli, ne heyecanlı bir kongreydi o. Kimler yoktu ki? Belli ki Galatasaray yeni hamlelere hazırlanıyor, spor sahasında yeni inkılaplar yapacak, memlekette yeni çığırlar açacak. Teklifler ve kararlar birbirini kovalıyor. Şinasi arkadaşımız Ayet'den "Gayin-Sin" resmini almış, kongreye teklif edecek, ama o da çekingen, arka sıralarda oturmuş bekliyor. Nihayet Şinasi'nin yanında oturan Dr. Namık (Canko) merhum, söz alıp ortaya çıktı ve:


Kara Kedi Dergisinin Kapağı 



Arkadaşlar, genç kardeşlerimizden Şinasi Reşit, kongremize bir rozet şekli getirmiş, kulübümüzün remzinin yeni rozetimizin şekli olarak kabul edilmesini teklif ederim, dedi. Büyük bir resim kağıdına çizilmiş ve renklerimizle boyanmış "Gayin-Sin" i ortaya çıkardı. Teklif alkışlar arasında ittifakla kabul olundu. Ayet, yalnız eski harflerle "Gayin-Sin" çizmekle kalmamış, aynı uslupla bir de "GS" yaratmıştı. Bunların asılları Ayet'in Şinasi'nin yardım ile çıkardığı haftalık el yazısı "Kara Kedi" mecmuasındadır. "Gayın-Sin" ilk defa 1925 de kurulan Galatasaray talebe sandığının hazırladığı mektup, kağıt ve zarflarına basıldı. Yine, 1925 de kabul edilen lise kasketine ve daha sonra lise ceketlerine işlendi. Bazı imkansızlıklar, rozetin yapılmasını geciktiriyordu. Nihayet bunu da sıra gelince, şekiller o zaman eski İpek sinemasının kapısındaki dükkanlardan birinde Besim Koşalay ile birlikte tuhafiye mağazası açan Nihat Bekdik'e verildi. Bir aksilik eseri bunlar kayboldu. O zamanki İdare Heyetinin bastırdığı matbualarda ve yaptırdığı rozetlerde Ayet'in eseri biraz şekil değiştirdi. GS nin yaratıcısı Ayet Emin'i 29 Eylül 1931 de toprağa verdik. Dr. Namık ağabeyimiz 1933 yılında aramızdan ayrıldı. Allah Şinasi Şahingiray arkadaşımıza uzun ömürler versin. GS yi gördükçe, her üçünü hatırlar, ebediyete tevdi ettiklerimizi rahmetle yadederim.


Logoda gayın ve sin hatflerinin yalın şekillerinden oluşan bir logo tasarlanmış.Latin harflerinde Gayın G , Sin ise S harfine karşılık geliyor fakat günümüz logosuyla o günkü logodaki en büyük fark;günümüzde S motifi sarı,G motifi ise kırmızıdır ilk logoda ise bu renkler tam ters şekilde yerleştirilmiştir.


                                              

Arap alfabesinde 28.sırada bulunan gayın harfi latin                                          Arap alfabesine 15. sırada yer alan Sİn Harfinin 
latinalfabesindeki karşılığı G 'dir sayısal değeri ise 1000 olarak                              alfabesindeki karşılığı S 'dir,sayısal değeri 60 olarak
ifade edilir                                                                                          ifade ediliri
Bu logodan önce ise Kulüp için düşünülen logo ise Toblerone çikolatasının üzerinde o günlerde yer alan resimden esinlenerek ağzında bir top taşyan kartal olarak oluşmasıydı fakat bu düşünce pek benimsenmemiş.
Eğer bu benimsenseydi beşiktaştan önce Galatasaray kulübü kartalı benimsemiş olacaktı.Daha sonra Beşiktaş Kulübü ve Kartalspor kulübü (Doğal olarak) bu tarz logoları benimsediler.


1971 - 1972 sezonu Beşiktaş'ın sadece kartaldan oluşan logosu ve 2000'li yıllardaki kartal motifli logo
Kartalspor Logosu




Bu logo harf devriminin ardından günümüzdeki modern halini almış.Bugünlerde bu ilk ve ham halini kullanmamıza rağmen tarihte logomuz birkaç değişikliğe uğramıştır.Bu değişimlerden en belirgin ve radikal olanı 2001-2002 sezonu itibariyle kullanılan Şövalye çerçeveli logodur.Logo ilk kullanılmaya başladığında futbol takımımızın 14 şampiyonluğu ve logosunda çift yıldızı vardı.Formalarda kullanılan logo daha sonralarda iyice ufalmasına rağmen o günlerde gayet güzel ve büyük bir şekilde formalarımızda yer alıyordu.Bir sonraki sene ise artık üç yıldızla kullanılmaya başlandı.
Bu logo hep siyah zemine sahip olmasının yanında sadece tek bir sezon ve tek bir forma olan 
2001-2002 Beyaz formada beyaz fon tabanlı kullanılmış.Buna benzer bir logo ise çok eskilerde kullanılmış.Sebebi nedir pek bir bilgim yok ama neden klasik logomuzu bırakıp böyle bir logo tasarladık ona bir göz atmak gerekir.

Faruk Süren dönemi sonlarına doğru AIG firmasıyla yapılacak ve blok hisse satışlarını kapsayacak olan anlaşma çerçevesinde logonun tanıtım ve kullanım haklarınında içinde yer aldığı bir reklam gelirleri paketi de bu firmayla paylaşılacaktı.O dönemde Galatasaray Eğitim Vakfı Başkanlığını sürdüren İnan Kıraç,Lisede yaratılan ve Spor Kulübü tarafından herhangi bir telif hakkı alınmayan logonun haklarını Eğitim Vakfında bulunduruyordu.Anlaşmanın Galatasaray çıkarlarına ters düştüğü gerekçesiyle logonun kullanım hakkını o günkü yönetime devretmek istemedi.Olayı biraz daha açarsak eğer;Galatasaray lisesi logosu,martılı logo,ortasında 1905 ibaresi olan spor kulübü logosu Ali Tanrıyar başkanlığı zamanında devlete yapılan başvuru neticesinde korumaya alınmıştı.Galatasaray kulübü,Galatasaray ilkokul müdürü,Galatasaray Lisesi müdürü ve Galatasaray Üniversitesi Rektörlerinin olurlarıyla bu logoların hakları Galatasaray Eğitim Vakfının kurmuş olduğu Galatasaray Pazarlama A.Ş ye verilmiştir.Kulüp sadece kendi malları olduğunu düşündüğü 1905 ibareli logoyu kullanmak istiyor vakıf ise buna kendisinin karar veremeyeceğini ve komisyon kararlarıyla bunun bir karara bağlanması gerektiğini düşünüyordu.Bu durum aynı çatı altındaki iki kardeş kurum olan vakıf ile kulüp başkanları arasında ipleri iyiden iyiye gerdi.AIG anlaşmasında logo kullanımından doğacak gelirin %5 lik kısmının vakfa aktarılmasına karar verilmiş daha sonra bu bedel %6,5 oranına çıkarılmıştı.Bu olayı almış olduğum Sayın Özdemir Kalpakçıoğlu'nun kaleme aldığı ''Galatasaray'da Bilinmeyenler'' adlı kitapta bir de şöyle bir iddia ortaya çıkıyordu.Galatasaray'ın AIG ile yapacağı anlaşma sırasında Doğan Holding 25 milyon dolarlık bir ortklık teklifiyle kulübün kapısını çalmıştır.Sayın İnan Kıraç'ın AIG ile yapılacak anlaşmadansa Doğan Holding ile anlaşılmasını istemiştir.Başkan Faruk Süren bu teklifi reddedince de AIG anlaşmasının önün geçebilmek için önce logoyu vermek istememiş sonra ise kurum içi organlara olayı taşıyıp sürecin uzamasını sağlamıştır ve yaklaşık 7 yıl gibi bir sürenin ardından Galatasaray tekrar bu klasik logosuna kavuşmuştur.Durum böyle olunca futbol takımı kendine yeni bir logo tasarlamış ve başta formalar olmak üzere birçok alanda bu yeni logoyu kullanmıştır.Olayın üzerinden yıllar geçtikten sonra bu AIG anlaşmasının kulüp için  ağır olduğunun görüşünde olup İnan Kıraç'ı destekleyenler,kulübün malını gaspetmek ile suçlayıp yerenler de var.İki tarafında haklı olduğu durumlar olsa da sonuç bu formaların ve logoların daima bir hikayesi olması gerçeğidir.

Bu logo ile 2006-2007 sezonu sonuna kadar mücadele ettik.Lotto gibi Umbro firması da formalarımızı ürettikleri ilk iki sezonda logoları büyük olarak kullandı,son senelerinde ise biraz daha ufalttılar.Adidas firması ise logoları iyice küçülttü.Bu süre zarfında sadece Adidas'ın ürettiği 100.yıl formasında klasik logomuz kullanıldı.
Lotto'nun hazırladığı parçalı formada baskı olarak uygulanan bu logo diğer lotto formalar ve tüm umbro formalarda dikiş olarak kullanılmış.Adidas ise lextra firmasının ürettiği logoları kullanmış.Bu logolar basit bir ütüyle bile formaya eklenebilen logolar olmasın rağmen benim çok beğendiğim bir görselliğe sahipti.Öyle ki harfler flok baskı kabartma şeklinde olurken arka fon parlak iplikler ile sık dikişlerden oluşmakta.Bu da fonu parlak logoyu mat yaparak güzel bir görsellik oluşturmakta buna karşın bu logoların sağlamlığı tartışılır bir konu olmaktadır.

Bu logodan bizim Türk Bayraklı logomuza yumuşak bir geçiş yapacak olursak Metin Oktay hatıra formasında(ki Metin Oktay bu formayı sadece jübilesinden önceki bir kaç sene giymiştir) yer alan bu logonun asıl temelinin şövalye logoya benzeyen bir çerçeveyle atıldığını görüyoruz.
Aslında bu çerçeve Bursaspor,Kocaelispor gibi birçok takımın da kullandığı federasyon logomuzun kalıbından yapılma.Bu kalıp çok fazla kullanılmamış ve iki köşeli,altı yuvarlak gelen Türk Bayraklı logomuz oluşturulmuştur.Bu logoda da aslında değişiklik sadece çerçevesinde yapılmış logo ise tamamen orjinalliğini korumuştur.Bu logoların diğer bir versiyonu ise Türk Bayrağının ters yöne bakan formatıdır.
Bu logolar son kez 90'ların başında kullanılmış ve o günden bu güne kadar hiçbir kulüp faaliyetinde yer almamıştır.
Arşivde yer alan bir diğer logo uyarlaması ise bu kez  çerçevenin oval yerine yuvarlak kullanıldığı formdur.Bu formata 91 yılındaki umbro formalarda başlanmış ve 1998-1999 sezonu adidas formalar kadar kullanılmıştır.Logoda harfler biraz daha kalın çizilmekle birlikte S harfi ise oldukça asimetrik bir şekilde yaratılmıştır.Arşivdeki yuvarlak logoya sahip tek forma olan 1997-1998 kaleci formasının logosu flok baskı olarak yapılmıştır.

Arşivde yer alan son Galatasaray Logosu ise geleneksel oval logomuz.Arşivdeki ilk parça olan 
1992-1993 formadaki logo dikiş olarak hazırlanmış.1998 yılına gelindiğinde ise flok baskı logolara geçiş yapılmış.Bir sene böyle kullanılan oval logolarımız 1999 yılından itibaren iki sezon dikiş olarak kullanılmış.
2001 yılında kullanımına ara verilen logo 2007-2008 sezonunda lextra logolar ile formalarımızda yer almaya devam etti.



2010-2011 sezonunda ise bu lextra formaların arkadaki fonlarına ufak Galatasaray logoları gölge seklinde yerleştirilmiş.

TÜRK BAYRAĞI

Türkiye Profesyonel Liglerinin en üstünde yada Türkiye Kupasında bir sezon önce şampiyonluk yaşamış olan takımlar bu şampiyonluğu takip eden sezonda göğüslerinde ay yıldız bulundurma hakkını kazanıyorlar.Bu ay yıldız taşımak kulüplerimiz için okadar büyük bir gurur ki zaman zaman kulüp logosu bile bulunmayan formalarda bu logo her zaman yer almıştır.Arşivdeki parçalarda bu logo iki farklı yapıda formalarımıza işlenmiş.Biri yukarıda detaylı bahsettiğimiz lextra logolar diğeri ise 90'larda kullandığımız flok baskılar.


Tarihimizde sadece 2002-2003 senesinde hak etmemize karşın bu bayrağı formamızda bulundurmamışız.2005-2006 senesinde ise formalar bu logodan yoksun üretilip daha sonra lig maçlarında formanın ortasına iliştirilmeye çalışılmıştır.






Kaynaklar:www.gscemiyet.org
                 galatasarayformalari.com





Hiç yorum yok: